Gniazdko nasłuchujące nie jest końcówką żadnego połączenia. Nie można przez nie przesyłać danych. Służą one do przyjmowania żądań połączenia, dlatego gniazdko takie nazywa się pasywnym (biernym) - nie robi ono nic, poza oczekiwaniem, aby zestawić połączenie. Program taki tworzy gniazdko, przypisuje mu lokalny numer portu (czyli funkcja):
bind
aby program klienta (aktywna strona połączenia) mógł zidentyfikować jednoznacznie gniazdko nasłuchujące (w hoście odległym) na którym mu zależy. Po przypisaniu adresu lokalnego, gniazdko przełączane jest w stan nasłuchu (czyli funkcja):
listen
i czeka na połączenia. Z gniazdkiem takim związana jest kolejka nieobsłużonych żądań połączeń. Jeśli od klienta nadejdzie żądanie połączenia ustawiane jest ono w kolejce. Do odpowiadania na żądanie połączenia (wyrażania na nie zgody) służy funkcja
accept
przeprowadzana na gniazdku nasłuchującym. Pobiera ona pierwsze z kolejki żądanie (najczęściej musi na nie czekać) i na podstawie jego parametrów tworzy nowe gniazdko połączone, reprezentujące połączenie z klientem. Od tej pory to nowe, wyprowadzone gniazdko może być używane w identyczny sposób jak gniazdko aktywnej strony połączenia. Możemy przez nie przesyłać dane w obie strony itd. - jednym słowem: jest to gniazdko połączone. Zauważmy, że gniazdko nasłuchujące istnieje nadal i może przyjmować dalsze zgłoszenia.
